Số lượng người bán và cung liên hệ thế nào?

Vì vậy, khi số lượng người bán thay đổi, cung thị trường cũng thay đổi. Điểm quan trọng là sự thay đổi này thường được thể hiện bằng sự dịch chuyển của đường cung thị trường, chứ không đơn thuần là di chuyển dọc theo đường cung.

Vì sao số lượng người bán làm thay đổi cung thị trường?

Cung thị trường là tổng lượng hàng hóa mà toàn bộ người bán trên thị trường sẵn sàng cung ứng ở mỗi mức giá.

Có thể biểu diễn đơn giản:

Cung thị trường = Cung của người bán 1 Cung của người bán 2 ... Cung của người bán n

Do đó, nếu có thêm người bán gia nhập thị trường, tại cùng một mức giá có thêm lượng hàng hóa được đưa ra bán. Tổng cung tăng lên.

Ngược lại, nếu một số người bán rời khỏi thị trường, phần cung do họ tạo ra biến mất, khiến tổng cung giảm.

Ví dụ: Giả sử ở mức giá 50.000 đồng, mỗi người bán cung ứng 100 sản phẩm. Nếu thị trường có 10 người bán, tổng lượng cung là 1.000 sản phẩm. Nếu số người bán tăng lên 15 và mỗi người vẫn cung ứng 100 sản phẩm, tổng cung tăng lên 1.500 sản phẩm.

Cơ chế này cho thấy số lượng người bán tác động đến cung thông qua việc thay đổi tổng năng lực cung ứng của thị trường.

Số lượng người bán tăng thì cung thị trường thay đổi thế nào?

Khi số lượng người bán tăng, đường cung thị trường có xu hướng dịch chuyển sang phải, giả định các yếu tố khác không đổi.

Nguyên nhân là tại mỗi mức giá nhất định, thị trường có thêm người tham gia cung ứng. Tổng lượng hàng hóa mà thị trường có thể đưa ra bán vì thế lớn hơn trước.

Sự gia tăng số người bán có thể xảy ra khi:

·         Có doanh nghiệp mới gia nhập ngành

·         Chi phí gia nhập thị trường giảm

·         Điều kiện kinh doanh thuận lợi hơn

·         Cơ hội lợi nhuận thu hút thêm người sản xuất

·         Rào cản gia nhập ngành giảm

Khi cung tăng, nếu cầu không đổi, giá cân bằng có xu hướng giảm và lượng giao dịch cân bằng có xu hướng tăng. Tuy nhiên, mức thay đổi thực tế của giá và sản lượng còn phụ thuộc vào độ co giãn của cầu và cung.

Số lượng người bán giảm thì cung thị trường ra sao?

Khi số lượng người bán giảm, đường cung thị trường có xu hướng dịch chuyển sang trái.

Điều này xảy ra vì một phần năng lực cung ứng trước đây không còn tồn tại trên thị trường. Ở cùng một mức giá, tổng lượng sản phẩm mà các bên còn lại sẵn sàng cung ứng thấp hơn.

Số người bán có thể giảm khi:

·         Doanh nghiệp rời khỏi thị trường

·         Chi phí sản xuất tăng khiến một số người bán không còn khả năng hoạt động

·         Điều kiện kinh doanh trở nên bất lợi

·         Rào cản gia nhập hoặc duy trì hoạt động tăng

·         Một số người bán chuyển sang thị trường khác

Nếu cầu không đổi, cung giảm thường tạo áp lực tăng giá cân bằng và giảm lượng giao dịch cân bằng.

Tăng số người bán có phải lúc nào cũng làm cung tăng tương ứng?

Không nhất thiết. Mối quan hệ giữa số người bán và cung thị trường là trực tiếp về hướng, nhưng mức thay đổi cung không nhất thiết tỷ lệ hoàn toàn với số người bán.

Lý do là mỗi người bán có thể có quy mô sản xuất và khả năng cung ứng khác nhau. Một người bán mới có thể cung ứng rất ít, trong khi một doanh nghiệp lớn có thể cung ứng một lượng hàng hóa lớn.

Ngoài ra, các yếu tố khác của cung cũng có thể thay đổi cùng lúc, chẳng hạn như:

·         Giá các yếu tố đầu vào

·         Công nghệ sản xuất

·         Thuế và trợ cấp

·         Kỳ vọng của người bán

·         Điều kiện tự nhiên hoặc sản xuất

Do đó, khi phân tích tác động của số lượng người bán và cung, cần giữ các yếu tố liên quan khác không đổi để xác định riêng tác động của số người bán.

Cần phân biệt thay đổi số người bán với thay đổi lượng cung

Hai khái niệm này dễ bị nhầm lẫn.

Thay đổi lượng cung xảy ra khi giá của chính hàng hóa thay đổi và người bán di chuyển đến một điểm khác trên cùng đường cung.

Trong khi đó, thay đổi cung xảy ra khi một yếu tố quyết định cung ngoài giá của hàng hóa thay đổi. Số lượng người bán là một yếu tố như vậy.

Vì thế:

·         Giá hàng hóa thay đổi → thay đổi lượng cung → di chuyển trên đường cung

·         Số lượng người bán thay đổi → thay đổi cung thị trường → dịch chuyển đường cung

Đây là điểm quan trọng để xác định đúng cơ chế kinh tế trong từng trường hợp.

Ý nghĩa thực tế của mối quan hệ giữa số người bán và cung

Mối quan hệ này giúp giải thích vì sao sự gia nhập hoặc rút lui của doanh nghiệp có thể ảnh hưởng đến thị trường.

Khi nhiều người bán cùng tham gia, tổng nguồn cung có thể mở rộng và mức độ cạnh tranh giữa những người bán cũng thay đổi. Khi nhiều người bán rời khỏi thị trường, nguồn cung có thể thu hẹp.

Tuy nhiên, không nên kết luận rằng cứ tăng số người bán là giá chắc chắn giảm. Kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào cầu và các yếu tố khác tác động đồng thời đến cung.

Vì vậy, cách phân tích đúng là: trước tiên xác định số người bán làm đường cung thị trường dịch chuyển theo hướng nào, sau đó kết hợp với sự thay đổi của cầu để xác định tác động đến giá và lượng cân bằng.

Tóm lại, số lượng người bán và cung thị trường có quan hệ cùng chiều: số người bán tăng thì cung thị trường có xu hướng tăng, còn số người bán giảm thì cung có xu hướng giảm, khi các yếu tố khác không đổi. Cơ chế này phản ánh việc tổng cung thị trường được hình thành từ lượng cung của tất cả người bán và là cơ sở để hiểu sự thay đổi của giá và sản lượng cân bằng.